“Ustoz Shogird” maktabi

«Ustoz-shogird» maktabi: Buxoro an'analarining jonli qalbi

2019-yilda qadimiy Buxoroning qoq markazida usta Davlat Toshev «Ustoz-shogird» (« Ustoz va shogird ») an'anaviy amaliy san'at markaziga asos soldi. Bu maskan shunchaki badiiy studiya emas, balki sharq miniatyurasining qadimiy hunari o'zining asl ko'rinishida — qalbdan qalbga, qo'ldan qo'lga o'tadigan ma'naviy va madaniy markaz sifatida o'ylab topilgan.

Maktab falsafasining asosida olijanob tamoyil yotadi: yuksak san'at chin iste'dodi bor har bir insonga ochiq bo'lishi kerak. Markazda ta'lim mutlaqo bepul. Maktab qanoti ostida turli yoshdagi shogirdlar — san'atda ilk qadamlarini qo'yayotgan 9 yoshli bolalardan tortib 31 yoshli shogirdlargacha jamlangan.

Markaz missiyasida ijtimoiy qo'llab-quvvatlash va inklyuziya alohida o'rin tutadi: maktab tarbiyalanuvchilari orasida imkoniyati cheklangan 11 nafar yosh bor. Ular uchun nozik mo'yqalam, tabiiy pigmentlar va ipak qog'oz bilan mashaqqatli ishlash nafaqat kasb, balki katta dunyoga ochilgan deraza, o'zini ifoda etish vositasi va chuqur art-terapiyaga aylanadi.

Davlat Toshevning bevosita ustozligida markaz tarbiyalanuvchilari sharq amaliy san'ati shuhratini tashkil etuvchi eng nodir yo'nalishlarni bosqichma-bosqich egallaydi. Ta'lim muqaddas geometriyasi, kanonik kompozitsiyasi va nozik uyg'unlik qonunlariga ega an'anaviy Buxoro miniatyurasinigina emas, balki usta tomonidan qayta tiklangan qadimiy qog'oz marmarlash texnikasi — she'riy «Abru-Bahor» san'atini ham qamrab oladi. Rassomlik bilan bir qatorda shogirdlar klassik xattotlik va nozik restavratsiya ishini o'rganadi, qo'lda tayyorlangan noyob qog'oz bilan ishlash va uni tiklashni o'zlashtiradi. Ular ham klassik qo'lbola qog'ozda, ham restavratsiya qilingan qadimiy varaqlarda ishlab, materialga va asrlar tarixiga hurmatni o'zlariga singdiradi.

Maktab tez orada o'z samarasini berdi. Markaz shogirdlari xalqaro tanlovlarda bir necha bor g'olib va sovrindor bo'ldi. Allaqachon 2020-yilda maktab tarbiyalanuvchilarining «Ustoz o'gitlari» deb nomlangan ilk yirik hisobot ko'rgazmasi bo'lib o'tdi va unda yosh shogirdlar miniatyuraning eng murakkab texnikasini nafis egallaganini namoyish etdi.

Maktab e'tirofi allaqachon O'zbekiston chegaralaridan chiqdi. «Ustoz-shogird» markazi xalqaro madaniy almashinuvlarning muhim maydoniga aylandi. Fransiya madaniyat institutlari bilan qo'shma dasturlar doirasida noyob loyiha ishlab chiqildi: Buxoro maktabi sirlariga chuqur kirib borishni istagan yosh fransuz rassomlari uchun Buxoroda o'quv amaliyotlarini tashkil etish, shuningdek o'zbek shogirdlarining Fransiyaga javob tashriflari.

Davlat Toshevning «Ustoz-shogird» maktabi — o'tmishning buyuk merosi muzey vitrinalarida chang bosib yotmasligi, balki yashashi, nafas olishi va Buxoroning yangi avlod ustalarini voyaga yetkazishining isbotidir.